Giriş
Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik (RG 26.04.2025/32882) (“Yönetmelik”), sağlık tesislerine getirdiği yükümlülüklere uyulmamasını idari para cezasından yetki belgesinin iptaline kadar uzanan yaptırımlara bağlamıştır. Tesislerin yükümlülüklerine ilişkin genel bilgi için “Sağlık Turizminde 31 Aralık 2026 Eşiği” başlıklı bilgi notumuzu okuyabilirsiniz.
Yaptırımların Dayanağı
Yönetmeliğe aykırılık halinde uygulanacak yaptırımlar, Yönetmeliğin 16’ncı maddesi uyarınca EK-4 (Sağlık Tesisleri) ve EK-5 (Aracı Kuruluşlar) formlarında belirlenmiştir. EK-4’te her yükümlülük için bir denetim sorusu yer almakta ve yaptırım, ihlalin kaçıncı kez tespit edildiğine göre kademeli olarak ağırlaşmaktadır. İdari para cezalarının kanuni dayanağını ise 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun Ek 11’inci maddesi oluşturmaktadır.
Tablo: Sağlık Tesislerine Uygulanan Yaptırımlar
Tablodaki yüzde oranları tesisin bir önceki aya ait brüt hizmet gelirine göre hesaplanmakta olup, parasal tutarlar cezanın alt sınırını göstermektedir.
| No | Yükümlülük (Yönetmelik maddesi) | 1. Tespit | 2. Tespit | 3. Tespit |
|---|---|---|---|---|
| RUHSATSIZ / YETKİSİZ HİZMET | ||||
| 1 | Yetki belgesi bulunmaması (m. 5/1) | %5 / min. 250.000.-TL, izinsiz hizmet men edilir; suç duyurusu | Ceza bir kat artırılır; hizmet men edilir, suç duyurusu | Ruhsat/faaliyet izni iptal; suç duyurusu |
| 2 | Aracılık hizmetinin yetki belgesi olmayan aracıdan alınması (m. 6/1-e) | Faaliyet 3 ay durdurulur | Faaliyet 6 ay durdurulur | Yetki belgesi iptal |
| HİZMET STANDARTLARI | ||||
| 3 | Komplikasyon sigortası yaptırılmaması (m. 6/1-c) | %1 / min. 100.000.-TL + 30 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 4 | TÜSKA akreditasyonu / Bakanlık sertifikası (m. 6/1-b) | Yetki belgesi askıya alınır; tesis, sağlık turizmi faaliyeti gösteremez. Askı tarihinden itibaren bir yıl içinde akreditasyon/sertifika alınmazsa yetki belgesi iptal edilir. | ||
| ULUSLARARASI SAĞLIK TURİZMİ BİRİMİ | ||||
| 5 | Uluslararası sağlık turizmi biriminin bulunmaması (m. 7/1) | %1 / min. 100.000.-TL + 30 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün | Yetki belgesi iptal |
| 6 | Birimde en az bir yabancı dil bilen personel bulunmaması (m. 7/2) | %1 / min. 100.000.-TL + 30 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün | Yetki belgesi iptal |
| 7 | Turistin sağlığı kapsamındakilere yönlendirme ve rehberlik hizmetleri sunulmaması (m. 7/5) | %1 / min. 100.000.-TL + 30 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün | Yetki belgesi iptal |
| KAYIT VE BİLDİRİM | ||||
| 8 | Satış fişi/fatura ve ayrıntılı döküm düzenlenmemesi (m. 12/1) | %2 / min. 50.000.-TL + 15 gün süre verilir; Defterdarlığa bildirim | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir; Defterdarlığa bildirim | Yetki belgesi iptal + Defterdarlığa bildirim |
| 9 | İstenen belgelerin hastaya ücretsiz verilmemesi (m. 12/1-a) | %2 / min. 50.000.-TL + 15 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 10 | Kayıtlı sağlık bilgi yönetim sistemi kullanılmaması (m. 8/1) | %2 / min. 50.000.-TL + 15 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 11 | Sağlık verilerinin KVKK'ya uygun işlenmemesi ve merkezi sisteme aktarılmaması (m. 8/2) | %2 / min. 50.000.-TL + 15 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 12 | Bakanlıkça istenen bilgi ve belgelerin gönderilmemesi (m. 8/3) | %2 / min. 50.000.-TL + 15 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 13 | Portal'a tam, doğru ve güncel veri girişi yapılmaması (m. 8/4) | %2 / min. 50.000.-TL + 15 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 14 | Tüm hizmet birimlerinin Portal'dan bildirilmemesi (m. 8/5) | %2 / min. 50.000.-TL + 15 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 15 | Birim personelinin EKİP üzerinden bildirilmemesi (m. 7/3) | %2 / min. 50.000.-TL + 15 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 16 | Her hasta için sorumlu personel belirlenmemesi ve Portal'a kaydedilmemesi (m. 7/4) | %2 / min. 50.000.-TL + 15 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| DİĞER STANDARTLAR | ||||
| 17 | Acil hastanın kayıtsız, şartsız ve gecikmeksizin kabul edilmemesi (m. 10/3) | %1 / min. 100.000.-TL + 30 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 18 | Trafik kazalarında tedavi bedelinin hastadan istenmesi (m. 10/4) | %1 / min. 100.000.-TL + 30 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| 19 | Bakanlık fiyat tarifesine uyulmaması (m. 11/2) | %1 / min. 100.000.-TL + 30 gün süre verilir | Ceza bir kat artırılır + 15 gün süre verilir | Yetki belgesi iptal |
| BİLGİLENDİRME VE TANITIM | ||||
| 20 | Yabancı dil seçenekli internet sitesi bulunmaması (m. 13/2) | Uyarı + 10 gün süre verilir | Uyarı + 10 gün süre verilir | Faaliyet, eksiklik giderilinceye kadar durdurulur |
| 21 | Sitedeki unvanın yetki belgesiyle uyumlu olmaması (m. 13/2) | Uyarı + 10 gün süre verilir | Uyarı + 10 gün süre verilir | Faaliyet, eksiklik giderilinceye kadar durdurulur |
| 22 | Akreditasyon belgesi/sertifikanın sitede yayımlanmaması (m. 13/2) | Uyarı + 10 gün süre verilir | Uyarı + 10 gün süre verilir | Faaliyet, eksiklik giderilinceye kadar durdurulur |
| YÖNETMELİK HÜKÜMLERİ UYARINCA YAPTIRIMLAR | ||||
| Performans değerlendirmesinde "kısmen yeterli" veya "yetersiz" bulunma ve 3 ay içindeki kontrolde yeterliliğin sağlanamaması (m. 9/2) | Kısmen yeterli olanların yetki belgesi 3 ay süreyle askı, Yetersiz olanların yetki belgesi 6 ay süreyle askı | Askı süresi sonrası tekrar 3 ay içindeki ikinci kontrolde yeterlilik sağlanamazsa yetki belgesi iptal edilir. | ||
| Hasta sağlığını tehlikeye sokan acil ve telafisi güç bir durumun mevcut olması (m. 16/2) | Yetki belgesi, durum ortadan kalkıncaya kadar askıya alınır. | |||
| Kayıtların uygunsuz tutulması (m. 16/3) | 6 ay askı | Bir yıl içinde tekrar halinde yetki belgesi iptal | ||
| Son bir yıl içinde sağlık turizmi faaliyeti gösterilmemesi (m. 16/4) | Yetki belgesi iptal edilir. | |||
Kaynak: Yönetmelik m. 9, m. 16 ve EK-4 (Uluslararası Sağlık Turizmi Sağlık Tesisi Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formu); idari para cezası tutarları için 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ek m. 11.
Sonuç
Yaptırımların büyük bölümü kademeli olarak uygulansa da üçüncü tespitte yetki belgesinin iptali ve iptalden sonra bir yıl süreyle yeni belge verilmemesi, tesisin sağlık turizmi faaliyetinin uzun süre kesintiye uğraması sonucunu doğurabilir. Özellikle 31 Aralık 2026 sonrasında akreditasyon veya sertifikası bulunmayan sağlık tesislerinin yetki belgesinin ilk tespitte askıya alınacağı dikkate alınmalıdır.
Bu bilgi notu genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş niteliği taşımamaktadır. Tesisinizin durumuna özel değerlendirme için hukuki destek almanız önerilir.