Giriş
Türkiye’de yabancı hastalara sağlık hizmeti sunan hastane ve klinik gibi sağlık tesislerini doğrudan ilgilendiren Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”), 26 Nisan 2025 tarihli ve 32882 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmelik ile 2017 yılından beri uygulanan eski yönetmelik yürürlükten kaldırılmış (m. 17) ve sağlık tesislerine önemli yeni yükümlülükler getirilmiştir.
Yönetmelik, hâlihazırda faaliyet gösteren tesislerin yeni kurallara bir anda uyum sağlamasını beklemeden kademeli geçiş süreleri öngörmüş olup, bu sürelerin sonuncusu ise 31 Aralık 2026 tarihinde dolmaktadır.
En Kritik Yükümlülük: Akreditasyon veya Sertifika
Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca hastaneler, tıp merkezleri, tıbbi laboratuvarlar ve diyaliz merkezlerinin TÜSKA tarafından akredite edilmiş olması zorunlu tutulmuştur. Bu kategoriler dışında kalan sağlık tesislerinin ise Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen sertifikayı alması gerekmektedir.
Hizmet standartları
MADDE 6- (1) Sağlık tesisi aşağıda belirlenen hizmet standartlarına uygun olarak faaliyet gösterir:
b) Hastaneler, tıp merkezleri, tıbbi laboratuvarlar ve diyaliz merkezlerinin TÜSKA tarafından akredite edilmiş olması, bunların dışındaki sağlık tesislerinin ise Bakanlıkça düzenlenen sertifikayı alması zorunludur.
Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce yetki belgesi almış tesislere bu yükümlülüğü yerine getirmeleri için 31 Aralık 2026 tarihine kadar süre tanınmıştır (Geçici m. 1/3). Akreditasyon sürecinin; başvuru, belge hazırlığı, yerinde değerlendirme ve eksikliklerin giderilmesi gibi aşamalardan oluşması nedeniyle, sürecin son haftalara bırakılmaması büyük önem taşımaktadır. Ayrıca alınan akreditasyon belgesinin veya sertifikanın tesisin internet sitesinde yayımlanması da zorunludur (m. 13/2).
Süresi Dolmuş Ancak Hâlâ Geçerli Olan Yükümlülükler
Sağlık tesisleri tarafından, geçiş süreleri dolmuş olsa da aşağıdaki yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği mutlaka kontrol edilmelidir.
Genel uyum: Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce yetki belgesi almış tesislerin, Yönetmelik hükümlerine altı ay içinde, yani 26 Ekim 2025 tarihine kadar uyum sağlaması gerekmekteydi. Yönetmelik, bu süre sonunda uyum sağlamayan tesislerin yetki belgesinin iptal edileceğini açıkça hükme bağlamıştır (Geçici m. 1/1).
Komplikasyon sigortası: Sağlık turizmi kapsamında ameliyathane ortamında yapılan cerrahi ve girişimsel işlemler için tesisin komplikasyon sigortası yaptırması zorunlu tutulmuştur (m. 6/1-c). Tedavi sırasında veya sonrasında ortaya çıkabilecek beklenmedik tıbbi sorunların (komplikasyonların) sonuçlarını güvence altına almak amacıyla getirilen bu yükümlülük için öngörülen son tarih 31 Aralık 2025 olarak belirlenmişti (Geçici m. 1/2). Ancak faaliyette olan tesisler tarafından poliçenin yürürlükte olduğunun ve tüm ilgili işlemleri kapsadığının düzenli olarak kontrol edilmesi oldukça önem arz etmektedir.
Sürekli Uyulması Gereken Kurallar
Yönetmelik, belirli bir tarihe bağlı olmayan ve faaliyet süresince uyulması gereken kurallar da belirlemiştir:
Uluslararası sağlık turizmi birimi: Tesislerde yabancı hastaların kabul, kayıt, tedavi, faturalandırma, tercümanlık ve aracı kuruluşlarla koordinasyon işlerini yürüten bir uluslararası sağlık turizmi birimi oluşturulması gerekmektedir (m. 7/1). Bu birimde çalışanlardan en az birinin yabancı dil bilmesi ve bunu belgelendirmesi zorunludur (m. 7/2). Her yabancı hasta için bu birimden bir sorumlu personel belirlenmeli ve bu kişinin bilgileri Portal’a kaydedilmelidir (m. 7/4).
Portal kayıtları: Tesislerin HealthTürkiye Portalı’na üye olması ve veri girişini tam, doğru ve güncel şekilde yapması zorunludur (m. 8/4). Kayıtların eksik veya hatalı tutulması, aşağıda açıklanan yaptırımların en sık karşılaşılan sebeplerinden biri olabilecektir.
Yabancı dil seçenekli internet sitesi: Tesislerin yabancı dil seçeneği bulunan ve kuruluş adı ve unvanın yetki belgesindeki bilgilerle uyumlu bir internet sitesine sahip olması gerekmektedir (m. 13/2).
Fiyatlandırma: Sağlık turizmi kapsamındaki hizmetlerin bedeli Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmekte olup tesisler Bakanlığın belirlediği fiyat tarifesine uymakla yükümlüdür (m. 11).
Performans değerlendirmesi: Tesisler, yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan performans kriterlerine göre USHAŞ tarafından yılda en az bir kez değerlendirilmektedir (m. 9/1). “Kısmen yeterli” veya “yetersiz” bulunan tesisler üç ay içinde yeniden değerlendirilmekte, yeterliliğin sağlanamaması halinde yetki belgesi kısmen yeterli bulunan tesisler için üç ay, yetersiz bulunan tesisler için altı ay süreyle askıya alınmaktadır. İkinci kontrolde de yeterlilik sağlanamazsa belge iptal edilmektedir (m. 9/2).
Kişisel verilerin korunması: Hastaların sağlık verileri, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (“KVKK”) uygun şekilde işlenmelidir (m. 8/2). Sağlık verilerinin KVKK’da “özel nitelikli kişisel veri” olarak sayılması nedeniyle, bu verilerin işlenmesi ve özellikle yurt dışına aktarılması konusunda ayrıca dikkatli olunması gerekmektedir.
Kurallara Uyulmazsa Ne Olur?
Yönetmelik, yukarıda açıklanan yükümlülüklere uyulmamasını idari para cezasından yetki belgesinin askıya alınması ve iptaline kadar uzanan kademeli yaptırımlara bağlamıştır (m. 9, m. 15, m. 16 ve EK-4). Özellikle 31 Aralık 2026 tarihine kadar akreditasyon veya sertifika alınmaması halinde tesisin yetki belgesi doğrudan askıya alınmakta, askı tarihinden itibaren bir yıl içinde akreditasyon sağlanamazsa belge iptal edilmektedir. Yaptırımlara ilişkin ayrıntılı açıklama ve tablo için “Sağlık Turizminde Yaptırımlar: Kurallara Uyulmazsa Ne Olur?” başlıklı bilgi notumuzu okuyabilirsiniz.
Tesisler Şimdi Ne Yapmalı?
31 Aralık 2026’ya yaklaşık üç ay kaldığı dikkate alındığında, tesislerin aşağıdaki adımları vakit kaybetmeden atması önem arz etmektedir.
- Öncelikle tesisin TÜSKA akreditasyonuna mı yoksa Bakanlık sertifikasına mı tabi olduğu belirlenmeli,
- Ardından ilgili standartlara göre bir ön değerlendirme yapılarak eksiklikler tespit edilmeli ve başvuru süreci ivedilikle başlatılmalıdır.
Bu süreçte komplikasyon sigortası poliçesinin geçerliliği, HealthTürkiye Portalı kayıtlarının eksiksiz tutulması, uluslararası sağlık turizmi biriminin ve yabancı dil yükümlülüklerinin durumu ile çalışılan aracı kuruluşların yetki belgeleri de gözden geçirilmelidir.
Bunlara ek olarak, yabancı hastalara kendi dillerinde bilgilendirme yapılması ve hastaların sağlık verilerinin KVKK’ya uygun şekilde işlenmesi hem hasta güveni hem de olası uyuşmazlıkların önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Sonuç
Yeni düzenlemeyle birlikte akreditasyon, sağlık turizmi faaliyetinin sürdürülebilmesi için vazgeçilmez bir şart haline getirilmiştir. Geçiş süresinin sona ermesine kısa bir süre kalması nedeniyle, tesislerin mevcut durumlarını gecikmeden değerlendirmeleri ve gerekli adımları atmaları büyük önem taşımaktadır.
Bu bilgi notu genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş niteliği taşımamaktadır. Tesisinizin durumuna özel değerlendirme için hukuki destek almanız önerilir.